Bilgi
Web sitemize hoşgeldiniz.

  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
  • BIST
TİYAMİN EKSİKLİĞİ NEDİR, NASIL GİDERİLİR ?

TİYAMİN EKSİKLİĞİ NEDİR, NASIL GİDERİLİR ?

Tiyamin nedir ?

Tiyamin, diğer adıyla B1 vitamini , B kompleks vitaminleri arasında ilk keşfedilen vitamindir. Diğer B grubu vitaminlerin bulunmasından sonra B1 vitamini olarak adlandırılmıştır. Suda çözünebilen vitaminlerden olup C₁₂H₁₇ClN₄OS kimyasal formülüne sahip  ve renksiz bir bileşiktir.

TİYAMİN EKSİKLİĞİ NEDİR, NASIL GİDERİLİR ?

Tiyamin, hayvanlarda proteine bağlı halde bitkilerde ise serbest halde bulunur. Bitkiler doğal olarak tiyamini üretirken hayvanlarda kalın bağırsakta bulunan bakteriler tarafından üretilir. İnsan bağırsaklarında da üretilir ancak üretilen tiyaminden yararlanma oranı çok düşüktür. Suda çözünen bir vitamin olduğundan vücutta depolanmaz bu nedenle günlük olarak alınması gerekir.

Tiyamin Ne İşe Yarar ?

Vücutta birçok önemli işlevi olan tiyamin , sindirime yardımcı olur, büyümeyi destekler, sinir sisteminin, kalp ve diğer kas dokularının sağlıklı çalışması için ve kan şekerinin enerjiye dönüşümü için gereklidir.  Bu işlevlerin yanısıra  tiyamin , tiyamin pirofosfataz enziminin kofaktörüdür yani bu enzimin yapısına katılarak aktifleşmesini sağlar . Tiyamin profosfataz enzimi enerji üretimi, karbonhidrat metabolizması, sinir hücrelerinin fonksiyonu gibi önemli metabolik olaylar için gerekli bir enzimdir. Bu nedenle bu enziminin çalışabilmesi için vücuda yeterli tiyamin alınması gerekir.

Tiyamin Eksikliğinde Neler Ortaya Çıkar ?

Vücudumuzda böyle önemli olaylar için gerekli olan tiyaminin vücuda yetersiz alınması sonucu çeşitli rahatsızlıklar ortaya çıkar.  Eksikliğinde görülen en önemli hastalık beriberi hastalığıdır. Bu hastalık  ileri derecede tiyamin yetersizliğinde ortaya çıkmakta olup merkezi sinir sistemini yıkan ve tedavi edilmemesi halinde ölümle sonuçlanabilen bir hastalıktır. Beriberi hastalığı; sinir iltihabı ve ağrı, kas zayıflığı, zayıflamış koordinasyon, ödem ve kalp rahatsızlığı ile karakterize bir hastalıktır. Bu hastalığa özellikle uzun süre alkol tüketenlerde rastlanmaktadır.  1890’lardan önce nedeni bilinmeyen beriberinin beslenmeden kaynaklandığını ilk kez Christian Eijkman bildirmiştir. Beriberi hastalığının pirinç tüketimi arttıkça arttığını yeşil sebzeler ve et tüketimi arttıkça azaldığını tespit etmiştir. Halen yoğun pirinç tüketimine bağlı olarak beriberi hastalığı Asya ülkelerinde daha sık görülmektedir çünkü işlenmiş pirinçte tiyaminin tamamına yakını kaybolmaktadır.

Aşırı alkol tüketimi ile beraber B1 vitamini eksikliği bulunuyorsa hafıza kaybı ve beden işlevlerinde düzensizliğe neden olan “Wernicke-Korsakoff” sendromu görülebilir.

Tiyamin yetersizliklerinde kan ve idrarda tiyamin konsantrasyonları azalır, tiyaminin koenzim fonksiyonuna bağlı olan piruvat ve laktat gibi ara metabolizma ürünlerinin kandaki düzeyleri artar. Tiyaminin kofaktör olduğu bir enzim olan transketolazın aktivitesinde ise azalma görülür. Tiamin eksikliğinin depresyona  neden olmasının ise glukoz metabolizmasındaki rolü nedeniyle meydana geldiği düşünülmektedir.

 Tiyamin eksikliğinin başlıca belirtileri :

  • Depresyon,
  • İlgisizlik ve zihinsel canlılığın kaybolması
  • Sinir ve sindirim sistemi hastalıkları
  • İştah azalması
  • Eklemlerde şişme ve ağrı
  • Ruhsal dengesizlik, yorgunluk, baş ağrısı

olarak sıralanabilir.

Tiyaminin besinler ile alınması doz aşımına sebep olmaz ancak damardan fazla verilmesi toksik etki yaratabilmektedir.

Tiyamin Eksikliği Nasıl Giderilir ?

Tiyamin eksikliğini gidermenin en iyi yolu bu vitamince zengin olan besinleri tüketmektir. Bitki tohumları, B1 vitamininin  en çok bulunduğu besin kaynaklarıdır. Bunun dışında :

  • Soya fasulyesi,
  • Ayçekirdeği,
  • Yer fıstığı
  • Tam tahıllar (rafinasyona uğramamış)
  • Kuruyemişler
  • Süt ve süt ürünleri
  • Sebze ve meyveler
  • Et ve balık
  • Pirinç kabuğu
  • Bira mayası

da iyi birer tiyamin kaynağıdır.

TİYAMİN EKSİKLİĞİ NEDİR, NASIL GİDERİLİR ?

Kahverengi pirinç ve tüm tahıllar B1 vitamini açısından zengindir fakat çeşitli işlemler sonrasında elde edilen beyaz pirinç, un ve diğer tahıl ürünlerinde ya çok az vardır ya da hiç bulunmamaktadır. Tiyamin alkole, sülfata ve kahve ve siyah çayda olan tanene çok duyarlıdır. Bu bileşikler, tiyamini parçalayıp etkisiz hale getirir. Ayrıca yapılan çalışmalar çiğ balık ve kabuklu deniz ürünlerindeki faktörlere de duyarlı olduğunu göstermiştir.

Günlük alınması gereken tiyamin miktarı kişiye göre ve günlük aldığı kalori miktarına göre değişkenlik gösterebilir. Örneğin alkol kullanan kişilerde B1 vitamini eksikliği daha yaygın yaşanabilir çünkü alkol besinlerdeki B1 vitaminin vücut tarafından yeterince emilmesini engeller. Bu nedenle bu bireylerin tiyamin gereksinimi daha fazladır.  Genel olarak  günde 50-100 mg tiyamin alımı uygun bulunmuştur.  Tüketilen kaloriye göre bir değer vermek gerekirse 1000 kalori başına 0,4 mg tiyamin alınması önerilmektedir.

B1 vitamini gereksinimi özellikle :

  • Vücutta enfeksiyon olduğu dönemlerde,
  • Büyüme çağında
  • Hipertiroidizm,
  • Gebelik,
  • Emzirme gibi durumlarda artış göstermektedir.

B1 vitamini besinler yoluyla yerince alınamıyorsa bir hekime danışılarak B1 vitamin desteği alınabilir.

Bir önceki yazımız olan Kalp Sağlığınızı Korumak İçin Öneriler başlıklı makalemizde kalp, kalp sağlığı ve kalp sağlığı beslenme hakkında bilgiler verilmektedir.

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

BİRDE BUNLARA BAKIN

Hızlandırılmış Mobil Sayfaya Geçmek için Tıklayın!